Santibañez el Alto
31/10/2006
La chiquitía, La calbochá y el Halloween.
Dendi hadi unus añus acá s’á escomienzau a celebral Halloween, hadiendusi haranas polas nochis en discotecas y baris, engalandusi to con la parafernalia típica, lus dagalinis enuas escuelas deprendin el sinificau la harana y ya nu sabin si es muestra u emportá.
Paici mentira que prefiramus lu ahenu y nu tengamus apreciu a lu muestru y mas bien mus avehini; nu hadi farta dilsi a lus Estaus Uñius ni a Engalaterra pa landeal una harana tipica estus dias y amas pocu deferenti a comu mus l’an metiu polus ohus.
Ena Sierra ‘e Gata, es costumbri d’antañu el celebralsi la Chiquitia. La chiquitía se hadi hoy, el día previu al dia de tos lus santus. Consisti en que lus dagalinus y tamién lus mozus van polas casas piyendu la chiquitía qu’antañu era una graná, un membrillu, castañas, nuecis, higus, miel e incrusu a lus mas mozus un poquinu aguardienti o vinu. Al dil a piil la chiquitía se cantaba “Tía tía ami la chiquitía que si no, nu eris la mi tía”. Las peñas lus dagalis asina reunin pa hadel al día siguienti una merienda nel campu. Asina en llegandu el día lus santus lus dagalis aballan en corroblas a lus montis, o a lus regatus a meriendilleal lus avíus que tienin arrecohius el día anteriol, es idil la chiquitía.
El día de tos lus santus es costumbri dilsi al campu a merendilleal y hadel la calbocha. La calbochá tamién hucheá magostu. El magostu o calbocha se hadi nu sólu n’Estremáura, dendi Asturias, Galicia y el Pais Liones asin comu n’algotrus lugaris mas. La calbocha consisti en hadel calbochis que nu son mas que las castañas asás. La calbochá polu tantu es el hechu de asal las castañas o calbochis. Nalgunus lugaris idin carbochá y carvochis. Pue idilsi qu’es la fiesta las castañas.
Las castaña tieni maña, el que la herea, l’arrepaña.
La calbochá es una harana traicional del ciclu d’ivielnu y en onol a las animas benditas. Asina se idi que cuandu las castañas se andan hadiendu nel calbocheru ya que se hadin sin rahalas sartan y chisporrotean, esi ruiu se idi que son las animas benditas quienis lu hadin.
En arrayandu nuviembri la henti va lus montis arrebuscu castañas, nu solu pal magostu tamien pa hadel lus socochonis o encrusu con tocinu, las castañas án siu emportantis ena alimentación la 'e la zona.
El magostu nu solu consisti en manducalsi lus calbochis, tamién se bebe y bien de vinu y aguardienti, el tamborileru toca la gaita y el tamboril pa que la henti se haga unus bailis.
A la nochi, al alobriqui, cuandu abanga el día, dalgunus hundean castañas a lu artu ihiendu que son pa las ánimas benditas, tamién andi s’á hechu el magostu se quean unus pocus calbochis pa las ánimas. Alúu cuandu ya las campanas la ilesia escomienza a hadel lus sus sonis la henti s’arrecohi ya enas sus casas pa rezal a lus sus difuntus, las campanas tocan cuasi que to la nochi a mou responsu lu que hadi qu’enus puebrus quei un ambienti mu d’arrecohimientu.
Licencia:CC Reconocimiento NoComercial SinObraDerivada
Archivo
| Quieres crear un Blog aquí
Sitio desarrollado, diseñado y gestionado 100% con Software libre: GNU/linux, GIMP, PHP, MYSQL, APACHE, ...